5 Kasım 2024 Salı

SALAT ÇALIŞMASI / 06/14 ABDEST

 BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM                                                                             

Allah’ın adıyla Rahman Rahim.                                                                                                                      

                                                                                                                                 

abdest  :           Aslen abdest diye bir kavram kuranda yoktur. Salat öncesi temizlenmekten ve bunun nasıl ne şekilde hangi şartlarda olduğunu belirtir. Daha doğrusu Allah bizi arındırmak ister ve bunun yolunu gösterir. Arınma çeşitli şekillerde olabilir. Ruhun arınması, malın arınması, şirkten arınma v.s.

Bu işlemin fiziksel olarak temizlenmekten çok, manevi bir arınma olduğu anlaşılmaktadır. Bir bakıma niyet gibi düşünülebilir fakat bir işe veya ibadete başlarken ağız, dil veya kalben niyet edin, şunu bunu söyleyin diye birşey  Kur'an'da yoktur, bir nevi bir şeye başlamak için hazırlık aşaması, fiziksel ve ruhsal ön hazırlıktır.                                                                                                         

Arınma ile ilgili aşağıda birkaç örnek verelim Yüce Rabbimizin bize öğrettiklerinden.                  

                                                                                                                                 

2/151 Nitekim içinizden, size ayetlerimizi okuyan, sizi arındıran, size Kitap'ı ve Hikmet'i öğreten, size bilmediğiniz şeyleri öğreten birnResul gönderdik.

87/14 Doğrusu arınan kimse kurtuluşa ermiştir;

3/141 Bu, Allah'ın, iman edenleri arındırması ve Kafirleri mahvetmesi içindir.                                                                                                        

Arındırma bağlamında daha bir çok ayet vardır.                                                                                                                      

*                                        

4/43 Ey iman47 etmiş kimseler! Yaklaşmayın salâta5; ve sizler sarhoşlar/aklı örtmüşler (olarak); ta ki bilersiniz dediğinizi; ve de bir cünüp136 (-ken) –dışındadır bir yol gelip geçenler- ta ki guslederler/yıkanırlar/banyo yaparlar; ve eğer oldunuz hastalar ya da bir sefer üzerine; ya da geldi biriniz sizden gaitadan/dışkılamaktan ya da dokundunuz/cinsel ilişkiye girdiniz kadınlara; öyle ki asla bulamadınız bir su; öyle ki teyemmüm edin/sürün iyi/hoş/yumuşak toprağa/kuma; öyle ki sıvazlayın yüzlerinize ve ellerinize; doğrusu Allah oldu Afuv19; Gafûr20.                                                                                         

                                                                                                                                 

Bu ayetteki yanlış bilinen önemli noktaları yazalım. Gaita dışkılamadır, idrar değildir. Cünüpde cinsel ilişki sonrası durumu değildir. Sarhoşlukta sadece içki değildir. Alkol, hap, uyuşturucu v.s. gibi aklı örten her şey bunun içine girer. Sağlıklı karar verme mekanizmamızı yani beynimizi örten her şeydir. Bunlar ne dediğini bilene kadar salata yaklaşamazlar/katılamazlar.                                         

Burada iki şeye dikkat edelim. Birincisi su olmazsa toprak/kum ile abdest alınabilir. İkincisi orda yaşamıyorsan gelip geçiyorsan banyo yapmaya imkanın yoksa banyo yapmayabiliriz. aşağıda detaylandırıcam.                                                                                                                    

                                                                                                                                 

                                                                                                                                 

                                                                                                                                 

*                                            

5/6 Ey iman47 etmiş kimseler! Dikeldiğiniz/ayağa kalktığınız zaman salâta5; öyle ki gusledin/yıkayın yüzlerinizi ve ellerinizi dirseğe doğru; ve mesh edin/sıvazlayın başlarınızı ve ayaklarınızı iki topuğa doğru; ve eğer oldunuz bir cünüp136; öyle ki temizlenin/yıkanın; ve eğer oldunuz hastalar; ya da bir sefer üzerinde; ya da geldi biriniz sizden gaitadan/dışkılamaktan; ya da dokundunuz/cinsel ilişkiye girdiniz kadınlara; ve asla bulamadınız bir su; öyle ki teyemmüm edin/sürün iyi/hoş/yumuşak toprağa/kuma; öyle ki sıvazlayın yüzlerinize ve ellerinize ondan (topraktan/kumdan); razı olur değildir Allah yapmaya sizlere zorluktan/darlıktan; fakat razı olur/arzular temizlemeye sizleri ve tamamlamaya kendi nimetini sizlere; belki sizler şükredersiniz43.                                                                                             

                                                                                                                                 

4/43 deki cunuben kelimesi cünüpken/cenabetken/cinsel ilişki gibi çevrilmesine rağmen kelime anlamlarında veya Kur'an'da diğer geçen anlamlara da bakarak bunun doğru olmadığını düşünüyorum. Genelde uzak kalmak anlamında kullanılmış diye görüyorum. Kelime anlamlarında da uzaklaştırmak, uzak durmak, sakınmak, kenarda kalmak bucak, kenar, köşe, taraf, uzak, yan gibi anlamlara gelir. İlişkiye girmek anlamı yoktur. Cebapda burdan gelir. Uzak kaldıysan manasındadır. Neyden temizlikten. Yani temizlikten uzak kalmak manasındadır. Boy abdesti almak diye bir şey de yok Kur'an'da. Yıkanmaktan bahseder cünüpken (temizlikten uzak olmak) yıkanın der.  Temizlikten uzak kalıp yıkanmanın kıstası şudur; toplu bir ibadet yapılacak, duyu organları ile algılanabilecek algılar ile algılanan herhangi bir şey diğer insanları rahatsız etmeme derecesinde olmalı. Uzun süre yıkanmadıysan koku, üzerin çok kirli ise yanındakine rahatsızlık verme gibi durumlardır. 

Birde tuvaletten sonra temizlenme mevzusu var. Tuvaletten gelme diye çevriliyor fakat Kur'an'da gaita (gaiti) kelimesi ile gelmiş. Onun anlamı da dışkı yani bok tur. Sidik bunun içine normalde girmez gaita dışkıdır/boktur. Bu bağlamda sidik/çiş bu dışkılamanın içine girmez. Buda bir dışkıdır diye düşünen varsa bunu da dahil eder. Ama anlam olarak sadece bok tur. Gusletmek gusul abdesi değildir, yıkanmak/yıkamaktır. Cinsel ilişki olmuşsa salat öncesi yıkanılması lazım.                                                                                   

Temizlikten kenarda, uzak (cenap) kaldıysan,  cünüp olmuşundur. Yıkanmak gerekir. Yıkanıp temizlenme alma sürecine girmek gerekiyor. Tekrar edelim cenap, cenabet, cünüp cinsel ilişki ile alakalı değildir.         Kirliysek yani temizlikten uzak kaldıysak tamamen yıkanma durumu vardır ve ise normal güzelce yıkanılır. Salat için temizlenmede 3 kere oranı buranı diye bir rakam kesinlikle yoktur. Yüz yıkanır, eller dirseklere kadar (dirsekler dahil) yıkanır (sağdan veya soldan başlanır diye bir şey yok) kafanın üst kısmı mesh edilir, ayak topuklara kadar mesh edilir. Abdest bu kadardır. Yok ağza su al yok burna su al v.s. kesinlikle yoktur. Boy abdesti diye adlandırdıkları yıkanma şeklinde de normal yıkanılır. Neye inanırsak bizim dinimiz odur, neye musallin olacağımıza dikkat edelim. Kur’an’a mı yoksa zanna mı, Allah'a mı yoksa şeytan öğretilerine (hadis,sünnet v.s.) mi……  

Yüce Rabbimiz bize zorluk istemez fakat bizim temizlenmemizi (ruhen ve bedenen) ister ki kendi nimetini bizlere tamamlasın belki şükrederiz……. (muhteşem bir ayet, tüm diğer ayetler gibi, Kur'an'dan bulunuz)                                                                                                                    

Elimden geldiğince açıklamaya çalıştım ama daha iyi anlaşılması nedeniyle biraz daha detaylandıralım, İbrahim Esinler anlatımıyla.                                                                           

Salât’a hangi kimseler yaklaşamaz;                                                                                                                           

                                                                                                                                 

Sarhoş olmuşlar (alkol, hap, toz, uyuşturucu vb. nedeniyle), aklı örtülmüş olanlar yani sağlıklı karar veremeyenler ne dediklerini bilinceye kadar salâta katılamazlar. Katılmama nedenleri abuk sabuk konuşarak başka insanları rahatsız etmeleri, salâta engel olabilmeleridir. Bu kimseler salâttan da bir şey anlamayacaklardır. Ancak akılları başlarına gelince salâta katılabilirler.                            

Cünüp ne demek?                                                                                                                 

‘cunuben’ (جنب) kelimesi kökü bir yana dönmek (turn aside), uzaklaşmak (ward off), uzak durmak (keep away, keep far), sakınmak (stun), uzak olmak (be distant), kenarda kalmak (be or remain by the side) anlamındadır. Ayette tekil, eril isim kelimesi gelmiş olup ‘uzak, kenar’ anlamındadır.            

Uzun zaman yıkanmamış, banyo yapamamış kimseler temizlikten uzaklaştıkları için cünüp olarak isimlendirilir. Yüce Allah bu kimselerin yıkanmasını emretmektedir. Cünüplüğün   cinsel ilişkiyle ilgisi yoktur.                                                                                                                           

Cünüp hale gelmiş yani temizlikten uzak kalmış olanlar yayabilecekleri pis koku nedeniyle salâta katılamazlar. Bu kimseler banyo yaparak temizleneceklerdir. Daha sonra abdest alma sürecine gireceklerdir. Eğer orada yaşamayan, gelip geçen bir kimseyse ve banyo yapma imkânı yoksa direkt olarak abdest alma sürecine girecektir.                                                                                                                                                                                                                        

Abdest süreci;                                                                                                                       

Abdesti Kur’an’a göre iki şey bozar.                                                                                                                                                                                                                          

1. Cinsel ilişki olmuşsa                                                                                                           

2. Dışkılama olmuşsa yani gaita çıkışı olmuşsa.                                                                                                                                                                                                        

Abdest gerekirse;                                                                                                                              

Su varsa; eller dirseklere kadar/doğru yıkanır. Yüz yıkanır. Baş mesh edilir. Ayaklar mesh edilir(kirli ise yıkanabilir).                                                                                                                                

Su yoksa ya da hastalık varsa ya da sefer hali varsa temiz ve yumuşak bir toprakla/kumla eller ovuşturulur ve yüze sürülür.                                                                                                                           

 

Şema olarak gösterilmesi;








Abdest alma süreci;







BURUNA SU ÇEKİLMESİ




AYETLERDE GEÇEN NUMARALARIN AÇIKLAMALARIDIR                                                                                                                                                                                                                          

                                                                                   

5Müminlerin belirli vakitlerde (sabah ve akşam) akılla/fikirle Kur’an okuması, Kur’an dersi yaparak Kur’an’ın peşinden koşması. Akşam salâtı (Güneş’in batmasıyla başlar vehavanın tam kararmasıyla biter) ve sabah salâtı (havanın halen tam karanlık olduğu son anlarda başlar ve Güneş’in doğuşuyla biter).                                                                                                                              

19Affeden.                                                                                                                 

20Bağışlayan.                                                                                                           

43Teşekkür etmek. Minnettar olmak. Şükran (iyilik bilmek; gönül borcu) sahibi olmak.

47Akılcı delillerle/kanıtlarla emin olma.                                                            

136Temizlikten uzak kalmak, kopmak.                                                                                                                                                






Hiç yorum yok:

Yorum Gönder